Tukutuku lekaleka ni iTuvatuva vakayabaki

Keitou sa na tomana tiko

Na neitou ituvatuva vakayabaki ni 2026/2027 e vakaliuci kina na kena tomani tiko na iTuvatuva Balavu (LTP) ni 2024 ki na 2034.

E kena I naki taumada me tomani na tiko vinakataki ni kaukauwa vakailavo kei I yau ni koro ko Okaladi me vaka na ka keitou sa yalataka ena neitou LTP, vakatorocaketaki na matabose me cakacaka vakavinaka cake, ka vakaliuci na kena vakayagataki vakayalomatua na ilavo me yaga vei ira na lewenivanua e Okaladi.

Rawati ni veika bibi

Ena yabaki 2026/2027 keitou na vakaliuca na veivakatorocaketaki ena tabana ni wai kei na veilakoyaki me ra vukei kina na vei matabose eso ena kena sotavi na nodra gagadre na lewenivanua.

Dua tiko na tiki bibi ni ituvatuva oqo sa I koya na kena namaki me na dola na City Rail Link (CRL). Oqo ena veisautaka na veiqaravi ni veilakoyaki ka na kauta mai e levu na ivurevure ni veika vakailavo kei na veikabula ena koro ko Okaladi.

Keitou na vakayagataka e $3.9 bilioni ena so na cakacaka bibi niveivakatorocaketaki me vaka na kena tara eso na tabavale lelevu, na gaunisala, vanua ni gade kei na kena vakavinakataki na veilakoyaki e vanua mamaca.

Keitou na vakayagataka talega e $5.3 bilioni vei na dau veiqaravi ena vei cakacaka bibi ena vukudra na lewenivanua kei na so na veiqaravi era dau vakayagataka ena veisiga na leweni vanua e Okaladi.

Veisau ni vakacavacacava lavaki

E sa koto na vakatutu ena kena vakatuburi ena 7.9 na pasede na I vakacavacava lavaki (rate) mai na Matabose ni koro ko Okaladi vei ira eso na itikotiko vakaitaukei ena yabaki oqo 2026 ki na 2027. Oqo e tiki talega ni ituvatuva ni LTP.

E vuna tiko na tubu oqo na kena laurai ni na rauta e $235 milioni na I sau ni kena cicivaki ka taukeni na CRL. Dina ni tubu sivia sara oqo maina ka keitou vinakata, ia na neitou vakaliuca tiko na maroroi ni ilavo kei na kena cicivaki vinaka na Matabose ni koro e Okaladi e sa vukea na kena toso sobu vakalailai na pasede ni tubu.

Buli ni ituvatuva balavu kei Okaladi ni mataka

Ena vakatauca na Matabose ni koro ko Okaladi e vica na vakatulewa ena yabaki mai oqo ka na veitalanoataki talega na vei ka eso me baleta na veisiga ni mataka kei Okaladi. Ena tiki tiko ni neitou I tuvatuva vakayabaki sa I koya na neitou na vakatarogi kemuni na vakaitikotiko e Okaladi me baleta na veika bibi o ni gadreva kei na veika e so ena rawa ni yaco.

Keitou gadreva talega na nomuni vakatutu me baleta na loma ni koro levu o Okaladi. E uto tiko ni bula vakailavo ni yasana, ka vure mai kina e rauta ni dua na ikalima ni ilavo taucoko nibula vakailavo e Okaladi raraba. Na veivakatulewa era na vakatauci oqo, ena laurai kina na kena tokoni vinaka na cakacaka, bisinisi, itovo vakavanua kei na bula ni veisiga ena veisiga ni mataka.

Keitou vinakata me keitou vakarautaka e dua na vanua me rawa ka vakalevu kina na lewenivanua ena vuku ni veilakoyaki, ka me na laurai ni vukea tiko na Matabose me dua na koro vinaka nivakaitikotiko, cakacaka, vuli kei na gade.

Veigaunisala e rawa ni o vakaraitaka kina na nomu nanuma

Kevaka o ni via vakaraitaka na nomuni nanuma, e rawa ni o ni:

O ni sa vakauqeti mo ni wilika taumada na yavu ni vakavulewa ni bera ni o ni wasea na nomuni nanuma.

E rawa ni o ni solia na nomuni nanuma me yacova na 11.59pm na kaloko, ena I ka 29 ni Maji 2026.

Na I cavacava ni vakatulewa ena vakayacori ena vula ko Jiune, 2026 ka na rawa ni o ni raica na I tuvatuva vakailavo ena Annual Plan 2026/2027.

Have your say now

iVola

I Tukutuku lekaleka ni iTuvatuva vakayabaki 2026/2027 [PDF 217KB]

Tuvatauva Vakayabaki 2026/2027 [PDF 295KB]